ေဆးလိပ္ႏွင့္ က်န္းမာေရး

“ ဟုိဘက္ နည္းနည္းတိုးေပးၾကပါ။ ကားက ေခ်ာင္ပါတယ္။ ဟုိ..... အစ္ကိုႀကီး ကားေပၚမွာ ေဆးလိပ္ မေသာက္ ရဘူးေလ။ ခရီးသည္ေတြ မ်ားတယ္ဗ်ာ။ ဆင္ျခင္ေပးပါ။ ”

ကားစပယ္ရာေလး ေျပာလိုက္တာ မွန္ပါတယ္။ ကားေပၚဆိုတာ လူေပါင္းစံုပါတယ္။ ကုိယ့္ေဆးလိပ္ေငြ႕ေၾကာင့္ သူမ်ားထိခိုက္ကုန္မွာေပ့ါ။ ကားေပၚမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္သည္ေတြလည္းပါတယ္။ 

ရင္သားကင္ဆာဆိုတာ ဘာလဲ?

ရင္သားကင္ဆာဆိုတာက ရင္သားရဲ႕ ကလာပ္စည္းက စတင္ျဖစ္ေပၚတဲ့ အႏၲရာယ္ေပးႏိုင္တဲ့ အက်ိတ္တစ္ခုပဲျဖစ္တယ္။ အဲဒါက အမ်ိဳးသမီးတိုင္းလိုလိုမွာ ျဖစ္တတ္ၿပီးအမ်ိဳးသားေတြလည္း ဒီေရာဂါကို ရႏိုင္တယ္။ စင္ကာပူႏိုင္ငံ ကင္ဆာအသင္း အဆိုအရ၊ ႏွစ္စဥ္အမ်ိဳးသမီး (၁၃၀၀)ေလာက္ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္တာကို ေရာဂါစစ္တမ္းက ေဖာ္ျပေနတယ္။ အမ်ိဳးသမီး အသက္အရြယ္အုပ္စုတိုင္း ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အသက္(၄၀)ေက်ာ္ အမ်ိဳးသမီးေတြက ဒီေရာဂါ ပိုၿပီး ျဖစ္ၾကတယ္။ အမ်ိဳးသမီး ခုႏွစ္ေယာက္မွာ တစ္ေယာက္ဟာ Breast Cancer ေရာဂါရဲ႕ အႏၲရာယ္ဟာ တိုးပြားလာတယ္။ အမ်ိဳးသမီးတိုင္းဟာ ဒီေရာဂါေဘးနဲ႔ ႀကံဳရတတ္ပါတယ္။

အၿဖဴဆင္းၿခင္း (White discharge)

လူ႔ေလာက လူ႔သဘာ၀မွာ အမ်ိဳးသမီးေလးေတြကို ပန္းကေလးေတြအၿဖစ္ တင္စားေၿပာဆိုၾကပါတယ္ ။ ပန္း ကေလးေတြ ဆိုတာ ငယ္ရြယ္ႏုပ်ိဳစဥ္မွာ အစြမ္းကုန္ ပြင့္ဖူးလွပေလ့ရွိၿပီး ၾကီးရင့္လာတဲ့အခါမွာေတာ့ ညွိဳးႏြမ္း ေၿခာက္ေသြ႔ သြားေလ့ရွိတယ္ ။ ဒီလိုအခ်ိန္ေလးအတြင္း အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ မီးယပ္နဲ႔ပတ္သတ္တဲ့ ၿပႆနာ မ်ိဳးစံု ၾကံဳေတြ႔ရေလ့ရွိပါတယ္ ။ အခုတင္ဆက္ေပးမွာကေတာ့ မီးယပ္ၿပႆနာမ်ိဳးစံုထဲကမွ White discharge လို႔ေခၚတဲ့ အၿဖဴဆင္းၿခင္း ၿပႆနာပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။

အၿဖဴဆင္းၿခင္း ဘယ္ႏွစ္မ်ိဳးရွိသလဲ ?

အၿဖဴဆင္းၿခင္းကို ေယဘူယ်အားၿဖင့္ ႏွစ္မ်ိဳးခြဲၿခားႏုိင္ပါတယ္ ။ မူမွန္အၿဖဴဆင္းၿခင္း ( normal white discharge ) နဲ႔ မူမ မွန္ အၿဖဴဆင္းၿခင္း ( abnormal white discharge) စသည္တို႔ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ သာမန္အပ်ိဳေဖာ္၀င္ (puberty) တဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ တစ္လမွာ ပံုမွန္ ႏွစ္ၾကိမ္ခန္႔ အၿဖဴဆင္းေလ့ရွိၾကပါတယ္ ။ အဲဒါကို မူမွန္ အၿဖဴဆင္းၿခင္းလို႔ေခၚပါတယ္ ။ ပထမအၾကိမ္ဟာ ပထမလနဲ႔ ဒုတယလရဲ႕ ထက္၀က္၀က္လိုက္ရင္ အလယ္ ရက္ေတြမွာ အၿဖဴဆင္းပါတယ္ ။ ဒုတိယအၾကိမ္ကေတာ့ ေသြးမေပၚခင္ တစ္ရက္ရက္မွာ ဆင္းေလ့ရွိၾကပါတယ္ ။ အဲဒီလိုဆင္းတာဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ သတိထားမိေလာက္တဲ့ ပမာဏမဟုတ္ပဲ အနည္းငယ္ (သို႔မဟုတ္) ေၿခာက္မေနပဲ စိုစိစိ ၿဖစ္ေနယံုေလာက္ပဲ ၿဖစ္တတ္ပါတယ္ ။

အီကိုလီပိုး ေတြ႕ရွိ

အီကိုလီ ဗက္တီးရီးယားပိုးကို ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေတြ႕ရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အစား အေသာက္ ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရးဌာနမွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားလုိက္သည္။ အဆုိပါ ဌာနမွ တာဝန္ရွိသူမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေရာင္းခ်လ်က္ရွိေသာ စားေသာက္ဆုိင္မ်ားမွ အစား အစာမ်ား တြင္ အီကိုလီေရာဂါပိုး ပါဝင္ျခင္းရွိမရွိ စမ္းသပ္စစ္ေဆးခဲ့ရာ ငါးပိရည္၊ အတုိ႔အျမႇဳပ္ႏွင့္ ေအးေနေသာ အစိမ္းေၾကာ္တုိ႔တြင္ ေတြ႕ရွိခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ အီကိုလီ ဗက္တီးရီးယားပိုးတြင္ အုပ္စုငါးမ်ိဳးရွိၿပီး Enteropathogenic Escherichia Coli(EPEC)၊ Entertoxaegenic Escherichia Coli (ETEC)၊ Enteroharmorrhagic Escherichia Coli (EHEC)၊ Enteroaggregative Escherichia Coli (EAEC)၊ Enteroinvasive Escherichia Coli (EIEC) တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရးဌာနမွ ယခုေတြ႕ရွိခဲ့ေသာ အီကိုလီ ဗက္တီးရီးယားပိုးမွာ ျပင္းထန္ေသာ အသက္အႏၲရာယ္ကို ျဖစ္ေစႏုိင္သည့္ (EHEC) အုပ္စုတြင္ မပါဝင္ေသာ္လည္း အဆုိပါပုိး ေပါက္ပြားျခင္း မရွိေစရန္ အစားအေသာက္မ်ားအား သန္႔ရွင္းစြာ ခ်က္ျပဳတ္ စားေသာက္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ အီကိုလီ ဗက္တီးရီးယားပိုးသည္ အစား အေသာက္ႏွင့္ ေရမွတစ္ဆင့္ ျဖစ္ပြားႏိုင္ေသာ ဝမ္းေလွ်ာျခင္း၊ ဝမ္းကိုက္ျခင္း၊ အစာအဆိပ္သင့္ျခင္း စသည့္ ေရာဂါမ်ားကို ျဖစ္ပြားေစႏုိင္ေၾကာင္း၊ မ်ားေသာအားျဖင့္ အသားစိမ္း၊ ငါးစိမ္း၊ က်က္ေအာင္ ခ်က္ေပးမထားေသာ အသားမ်ား၊ ႏြားႏို႔ အစိမ္းမ်ားမွတစ္ဆင့္ ေရာဂါမ်ား ရႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။ “ယခုလုိ အီကိုလီ ဗက္တီးရီးယားပိုးကို အတုိ႔အျမႇဳပ္နဲ႔ တုိ႔စရာေတြမွာ ေတြ႕တယ္ဆုိတာ ဒီေန႔မွ ၾကားရတာပါ။ လက္ရွိကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ထမင္းဆုိင္မွာေတာ့ အတုိ႔အျမႇဳပ္ ေျခာက္မ်ိဳး၊ ခုႏွစ္မ်ိဳးေလာက္ ထည့္ေပးရတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ တခ်ိဳ႕ အတို႔အျမႇဳပ္ကို ေရေႏြးနဲ႔ ျပဳတ္ၿပီးမွ စားသံုးသူကုိ သံုးေဆာင္ေစပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လဲ အစိမ္း၊ တုိ႔စရာျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပဳတ္စရာ မလုိပါဘူးေပါ့။ ျပဳတ္ၿပီးတဲ့ အတုိ႔အျမႇဳပ္မွာ ဗက္တီးရီးယား မပါႏုိင္ေပမယ့္ အစိမ္းတုိ႔စရာေတြမွာေတာ့ ပါတယ္ မပါဘူးဆုိတာ ေျပာလုိ႔မရႏိုင္ပါဘူး” ဟု ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဖြင့္လွစ္ေရာင္းခ်ေနေသာ ထမင္းဆုိင္ တစ္ဆုိင္မွ ဆုိင္ရွင္ တစ္ဦးက ေျပာသည္။ “အသီးအရြက္မွာ အီကိုလီပိုး ေတြ႕တယ္ဆုိတာ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ မသန္႔ရွင္း တဲ့ ေရကလဲ ျဖစ္ႏိုင္တာပဲ။ ဒါေၾကာင့္ အသီးအရြက္ ကို ေရသန္႔စင္ေဆးေၾကာတဲ့ အခါ ေရမ်ားမ်ားနဲ႕ ေဆးေၾကာဖုိ႔ လုိအပ္သလုိ အသီးအရြက္နဲ႔ တုိ႔စရာေတြကို သံုးႀကိမ္ထက္ မနည္း ေဆးေၾကာဖုိ႔ လိုပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဟုိက္ဒရိုဂ်င္ပါေအာက္ဆုိဒ္ပါတဲ့ ဆပ္ျပာနဲ႔လဲ ေဆးသင့္ပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။ ထုိ႔ျပင္ EHEC ေၾကာင့္ ၾကြက္တက္ျခင္း၊ ဝမ္းေလွ်ာျခင္း၊ တစ္ခါတစ္ရံ ေသြးဝမ္းသြားျခင္း၊ ဖ်ားျခင္း၊ အန္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း၊ ေရာဂါ အစပ်ိဳးခ်ိန္မွာ ေရာဂါပိုး ပါဝင္ေသာ အစာစားၿပီး သံုး၊ ေလးရက္ခန္႔ အၾကာတြင္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၁၂ ရက္ေန႔ထုတ္ Flower News ဂ်ာနယ္တြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။